แชร์

Food Exchange List ตัวช่วยจัดจานให้สุขภาพดี

อัพเดทล่าสุด: 8 พ.ค. 2026
498 ผู้เข้าชม

Food Exchange - อาหารแลกเปลี่ยน

อาหารแลกเปลี่ยน (Food Exchange) คือ เป็นการจัดกลุ่มอาหารในหมวดเดียวกัน ที่ให้พลังงานและสารอาหารในปริมาณที่ใกล้เคียงกัน โดยแบ่งอาหารออกเป็น 6 หมวดหมู่หลัก ซึ่งอาหารในหมวดเดียวกันสามารถ "แลกเปลี่ยน" หรือกินทดแทนกันได้ เพราะให้พลังงานและสารอาหารใกล้เคียงกัน ช่วยให้การควบคุมน้ำหนักและดูแลโรคเรื้อรัง (เช่น เบาหวาน ความดัน) กลายเป็นเรื่องง่ายและไม่น่าเบื่อ

ก่อนอื่นเรามาทำความรู้จักกับ "หน่วยวัด" ปริมาณอาหารกันก่อน

ถ้วยตวง - ทัพพี

ใช้ในการตวงนับปริมาณอาหารกลุ่มข้าว แป้ง และผัก

ช้อนโต๊ะ 

ใช้ในการตวงนับปริมาณอาหารกลุ่มเนื้อสัตว์

ช้อนชา

ใช้ในการตวงนับปริมาณอาหารกลุ่มไขมัน

 

ส่อง 6 หมวดอาหารที่แลกเปลี่ยนกันได้

 

 

สำหรับปริมาณที่ยกตัวอย่าง = 1 ส่วน

 

นม

  • นมสด 1 แก้ว (240 มล.)
  • นมพร่องมันเนย 1 แก้ว
  • โยเกิร์ตรสธรรมชาติ 1 ถ้วย (ประมาณ 150 กรัม)
  • นมถั่วเหลือง (ไม่ใส่น้ำตาล) 1 แก้ว (อาจมีโปรตีนใกล้เคียงแต่คาร์โบไฮเดรตต่างกันเล็กน้อย)

ผัก

  • ผักใบเขียวสุก (เช่น คะน้า ผักบุ้ง กวางตุ้ง): 1 ทัพพี
  • ผักสด: 2 ทัพพี

*ผักใบเขียวทานได้ค่อนข้างอิสระ แต่ถ้าเป็นผักหัว เช่น แครอท หรือฟักทอง ควรจำกัดปริมาณเพราะมีแป้งสูงกว่า

ผลไม้

*ปริมาณจะขึ้นอยู่กับความหวานและขนาดของผลไม้

  • กล้วยน้ำว้า 1 ผลเล็ก
  • กล้วยหอม 1/2 ผล
  • มะละกอ/สับปะรด/แตงโม 6-8 คำพอดีคำ
  • แอปเปิ้ล 1 ผลเล็ก
  • ส้ม 1 ผลใหญ่
  • องุ่น 10-12 ลูกเล็ก

ข้าว-แป้ง

  • ข้าวสวย 1 ทัพพี
  • ขนมจีน 1 จับใหญ่
  • เส้นก๋วยเตี๋ยว (เส้นใหญ่/เล็ก) 1 ทัพพี
  • ขนมปัง 1 แผ่น
  • ข้าวโพดต้ม 1/2 ฝักกลาง
  • ฟักทองต้ม 1 ทัพพี

เนื้อสัตว์ – โปรตีน

  • ไข่ไก่ 1 ฟอง
  • เนื้อปลา/เนื้อไก่ (สุก) 2 ช้อนโต๊ะ
  • เนื้อหมู (สันใน): 2 ช้อนโต๊ะ
  • ไข่ไก่ 1 ฟอง
  • เต้าหู้ขาว (แข็ง) 1/2 ก้อน
  • เต้าหู้หลอด 1 หลอดเล็ก (ประมาณ 120 กรัม)
  • ถั่วเหลือง/ถั่วเขียว/ถั่วแดง (สุก): 2 ช้อนโต๊ะ (กลุ่มนี้จะมีแป้งแถมมาด้วย)
  • ลูกชิ้นปลา 5-6 ลูก
  • กุ้งขนาดกลาง 3-4 ตัว

ไขมัน

  • น้ำมันพืช 1 ช้อนชา
  • เนยสด/มาการีน 1 ช้อนชา
  • กะทิ 1 ช้อนโต๊ะ
  • ถั่วลิสง 10 เม็ด
  • อะโวคาโด 1/2 ผลเล็ก (ประมาณ 50 กรัม)

*ปริมาณอาหารที่เหมาะสมของแต่ละคนจะไม่เท่ากัน ขึ้นอยู่กับพลังงานที่ร่างกายต้องการในแต่ละวัน

ถ้ามื้อกลางวันคุณอยากทาน "ก๋วยเตี๋ยวเส้นใหญ่ไก่ตุ๋น" แทน "ข้าวสวยอกไก่ย่าง"

คุณก็แลก ข้าวสวย 2 ทัพพี เป็น เส้นใหญ่ 2 ทัพพี

แลก อกไก่ย่าง เป็น ไก่ตุ๋น (ในปริมาณ 2-4 ช้อนโต๊ะเท่าเดิม) และ ผักใส่ได้ตามใจชอบ

 

ทำไมต้องใช้ Food Exchange? 

  • คุมน้ำหนักง่ายขึ้น เพราะรู้ปริมาณที่ควรทานในแต่ละหมวด คุมแคลเลอรีได้ง่าย และยังได้รับสารอาหารที่ครบถ้วน
  • คุมเบาหวานและไขมัน ช่วยรักษาระดับน้ำตาลและไขมันในเลือดให้คงที่
  • ลดเสี่ยงโรคเรื้อรัง สร้างวินัยในการกินที่ดี สมดุล ช่วยลดภาระของร่างกายในระยะยาว
  • กินสนุก ไม่จำเจ วางแผนอาหารได้หลากหลาย ไม่ต้องกินเมนูเดิมซ้ำ ๆ ทุกวัน

บทความที่เกี่ยวข้อง
น้ำตาล กับสุขภาพ
"น้ำตาล" เป็นประเด็นที่คนรักสุขภาพถกเถียงกันมาตลอด เพราะมันคือแหล่งพลังงาน (ไม่มีสารอาหารอื่น ๆ นอกจากพลังงาน) ที่ร่างกายยังจำเป็นต้องใช้ แต่ในขณะเดียวกันก็เป็น "หวานอาบยาพิษ" หากเราบริหารจัดการบริโภคมากเกินความจำเป็น
เช็กด่วน! คันเรื้อรัง อาจไม่ใช่ "อาการแพ้" แต่อาจเป็นสัญญาณเตือน "HIV"
รู้ทันภัยเงียบ HIV! เช็กสัญญาณเตือนภูมิคุ้มกันตก คันเรื้อรังทั้งปีทายาก็ไม่หาย ป่วยบ่อย รักษาไม่หาย พร้อวิธีรับมือและป้องกันล่าสุด
Blue Zones Diet เคล็ดลับการกินให้ "อายุยืน"
Blue Zones Diet คือ รูปแบบการกินตามวิถีธรรมชาติ ไม่ได้กินอาหารเสริมหรือทำสูตรลับอะไรพิเศษ แต่กินอาหารธรรมชาติแบบเรียบง่ายเป็นหลัก และใช้ชีวิตที่สมดุล
icon-messenger
เว็บไซต์นี้มีการใช้งานคุกกี้ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและประสบการณ์ที่ดีในการใช้งานเว็บไซต์ของท่าน ท่านสามารถอ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ นโยบายความเป็นส่วนตัว และ นโยบายคุกกี้