แชร์

Food Exchange List ตัวช่วยจัดจานให้สุขภาพดี

อัพเดทล่าสุด: 8 พ.ค. 2026
16 ผู้เข้าชม

Food Exchange - อาหารแลกเปลี่ยน

อาหารแลกเปลี่ยน (Food Exchange) คือ เป็นการจัดกลุ่มอาหารในหมวดเดียวกัน ที่ให้พลังงานและสารอาหารในปริมาณที่ใกล้เคียงกัน โดยแบ่งอาหารออกเป็น 6 หมวดหมู่หลัก ซึ่งอาหารในหมวดเดียวกันสามารถ "แลกเปลี่ยน" หรือกินทดแทนกันได้ เพราะให้พลังงานและสารอาหารใกล้เคียงกัน ช่วยให้การควบคุมน้ำหนักและดูแลโรคเรื้อรัง (เช่น เบาหวาน ความดัน) กลายเป็นเรื่องง่ายและไม่น่าเบื่อ

ก่อนอื่นเรามาทำความรู้จักกับ "หน่วยวัด" ปริมาณอาหารกันก่อน

ถ้วยตวง - ทัพพี

ใช้ในการตวงนับปริมาณอาหารกลุ่มข้าว แป้ง และผัก

ช้อนโต๊ะ 

ใช้ในการตวงนับปริมาณอาหารกลุ่มเนื้อสัตว์

ช้อนชา

ใช้ในการตวงนับปริมาณอาหารกลุ่มไขมัน

 

ส่อง 6 หมวดอาหารที่แลกเปลี่ยนกันได้

 

 

สำหรับปริมาณที่ยกตัวอย่าง = 1 ส่วน

 

นม

  • นมสด 1 แก้ว (240 มล.)
  • นมพร่องมันเนย 1 แก้ว
  • โยเกิร์ตรสธรรมชาติ 1 ถ้วย (ประมาณ 150 กรัม)
  • นมถั่วเหลือง (ไม่ใส่น้ำตาล) 1 แก้ว (อาจมีโปรตีนใกล้เคียงแต่คาร์โบไฮเดรตต่างกันเล็กน้อย)

ผัก

  • ผักใบเขียวสุก (เช่น คะน้า ผักบุ้ง กวางตุ้ง): 1 ทัพพี
  • ผักสด: 2 ทัพพี

*ผักใบเขียวทานได้ค่อนข้างอิสระ แต่ถ้าเป็นผักหัว เช่น แครอท หรือฟักทอง ควรจำกัดปริมาณเพราะมีแป้งสูงกว่า

ผลไม้

*ปริมาณจะขึ้นอยู่กับความหวานและขนาดของผลไม้

  • กล้วยน้ำว้า 1 ผลเล็ก
  • กล้วยหอม 1/2 ผล
  • มะละกอ/สับปะรด/แตงโม 6-8 คำพอดีคำ
  • แอปเปิ้ล 1 ผลเล็ก
  • ส้ม 1 ผลใหญ่
  • องุ่น 10-12 ลูกเล็ก

ข้าว-แป้ง

  • ข้าวสวย 1 ทัพพี
  • ขนมจีน 1 จับใหญ่
  • เส้นก๋วยเตี๋ยว (เส้นใหญ่/เล็ก) 1 ทัพพี
  • ขนมปัง 1 แผ่น
  • ข้าวโพดต้ม 1/2 ฝักกลาง
  • ฟักทองต้ม 1 ทัพพี

เนื้อสัตว์ – โปรตีน

  • ไข่ไก่ 1 ฟอง
  • เนื้อปลา/เนื้อไก่ (สุก) 2 ช้อนโต๊ะ
  • เนื้อหมู (สันใน): 2 ช้อนโต๊ะ
  • ไข่ไก่ 1 ฟอง
  • เต้าหู้ขาว (แข็ง) 1/2 ก้อน
  • เต้าหู้หลอด 1 หลอดเล็ก (ประมาณ 120 กรัม)
  • ถั่วเหลือง/ถั่วเขียว/ถั่วแดง (สุก): 2 ช้อนโต๊ะ (กลุ่มนี้จะมีแป้งแถมมาด้วย)
  • ลูกชิ้นปลา 5-6 ลูก
  • กุ้งขนาดกลาง 3-4 ตัว

ไขมัน

  • น้ำมันพืช 1 ช้อนชา
  • เนยสด/มาการีน 1 ช้อนชา
  • กะทิ 1 ช้อนโต๊ะ
  • ถั่วลิสง 10 เม็ด
  • อะโวคาโด 1/2 ผลเล็ก (ประมาณ 50 กรัม)

*ปริมาณอาหารที่เหมาะสมของแต่ละคนจะไม่เท่ากัน ขึ้นอยู่กับพลังงานที่ร่างกายต้องการในแต่ละวัน

ถ้ามื้อกลางวันคุณอยากทาน "ก๋วยเตี๋ยวเส้นใหญ่ไก่ตุ๋น" แทน "ข้าวสวยอกไก่ย่าง"

คุณก็แลก ข้าวสวย 2 ทัพพี เป็น เส้นใหญ่ 2 ทัพพี

แลก อกไก่ย่าง เป็น ไก่ตุ๋น (ในปริมาณ 2-4 ช้อนโต๊ะเท่าเดิม) และ ผักใส่ได้ตามใจชอบ

 

ทำไมต้องใช้ Food Exchange? 

  • คุมน้ำหนักง่ายขึ้น เพราะรู้ปริมาณที่ควรทานในแต่ละหมวด คุมแคลเลอรีได้ง่าย และยังได้รับสารอาหารที่ครบถ้วน
  • คุมเบาหวานและไขมัน ช่วยรักษาระดับน้ำตาลและไขมันในเลือดให้คงที่
  • ลดเสี่ยงโรคเรื้อรัง สร้างวินัยในการกินที่ดี สมดุล ช่วยลดภาระของร่างกายในระยะยาว
  • กินสนุก ไม่จำเจ วางแผนอาหารได้หลากหลาย ไม่ต้องกินเมนูเดิมซ้ำ ๆ ทุกวัน

บทความที่เกี่ยวข้อง
ผู้สูงอายุ "สำลักอาหาร" อันตรายที่มองข้ามไม่ได้
แค่ไอ อาจไม่ใช่แค่สำลักธรรมดา! ปัญหาการสำลักอาหารในผู้สูงอายุไม่ใช่เรื่องเล่น ๆ เพราะอาจนำไปสู่ภาวะปอดอักเสบติดเชื้อ หรือรุนแรงถึงขั้นเสียชีวิตได้
6 ธัญพืชแบบไทย ๆ ความลับของสุขภาพดี แบบไม่ควรมองข้าม
อย่าเพิ่งมองข้ามถั่วที่หาซื้อง่าย ๆ ตามท้องตลาดทั่วไป เพราะเมล็ดเล็ก ๆ เหล่านี้อัดแน่นไปด้วยโปรตีน ใยอาหาร และสารต้านอนุมูลอิสระที่ร่างกายต้องการในทุกวัน
ติดหวาน ? เจาะลึก "วงจรความสุข" ที่น่ากลัว
อาการติดหวาน คือภาวะเสพติดน้ำตาลที่ร่างกายต้องการหวานตลอดเวลา หากไม่ได้ทานจะส่งผลให้รู้สึกหงุดหงิด อ่อนล้า ทั้งหมดเป็นเพราะการทำงานของระบบให้รางวัลในสมอง (Rewarding System) ซึ่งทำงานเป็นวงจร
icon-messenger
เว็บไซต์นี้มีการใช้งานคุกกี้ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและประสบการณ์ที่ดีในการใช้งานเว็บไซต์ของท่าน ท่านสามารถอ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ นโยบายความเป็นส่วนตัว และ นโยบายคุกกี้