ผู้ป่วยมะเร็ง

โภชนาการสำหรับผู้ป่วยมะเร็งคือ "อาวุธ" ในการต่อสู้กับโรคและผลข้างเคียงจากการรักษา

• ซ่อมแซมเซลล์: การรักษาไม่ว่าจะเป็นผ่าตัด คีโม หรือฉายแสง ล้วนทำลายเซลล์ดีไปพร้อมกับเซลล์มะเร็ง ร่างกายจึงต้องการโปรตีนและพลังงาน สูงกว่าคนปกติเพื่อเร่งซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอ

• ป้องกันภาวะผอมแห้ง ขาดสารอาหาร: เซลล์มะเร็งจะแย่งสารอาหารและปล่อยสารที่ทำให้ผู้ป่วยเบื่ออาหารและกล้ามเนื้อฝ่อลีบ การได้รับสารอาหารที่เพียงพอจะช่วยคงน้ำหนักตัวและมวลกล้ามเนื้อ ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญที่หมอจะใช้พิจารณาว่าผู้ป่วยจะสามารถรับการรักษาในรอบต่อไปได้หรือไม่

• เสริมภูมิต้านทาน: หากขาดสารอาหาร เม็ดเลือดขาวจะต่ำ ทำให้ติดเชื้อง่ายและอาจต้องเลื่อนการรักษาออกไป ทำให้การรักษาขาดช่วง

สิ่งที่ผู้ป่วยมะเร็งต้องการคือ อาหารโปรตีนสูง พลังงานสูงแม้จะทานได้น้อยคำ แต่ต้องให้พลังงานมาก

ผู้สูงอายุทั่วไป

โภชนาการสำหรับผู้ป่วยสูงอายุคือ "การชะลอความเสื่อม"

• ป้องกันภาวะมวลกล้ามเนื้อน้อย (Sarcopenia): เมื่อายุมากขึ้นร่างกายจะสร้างกล้ามเนื้อน้อยลง แต่จะสลายมากขึ้น หากขาดโปรตีนจะทำให้อ่อนแรง ทรงตัวไม่ดี และเสี่ยงต่อการหกล้ม

• ชะลอโรคเรื้อรัง: การคุมน้ำตาล ไขมัน และความเค็ม ช่วยคุมโรคประจำตัว (เบาหวาน ความดัน ไต) ไม่ให้กำเริบจนเกิดภาวะแทรกซ้อน

• สุขภาพสมองและอารมณ์: การขาดวิตามินบางชนิด (เช่น B12) ในผู้สูงอายุ อาจส่งผลต่อระบบประสาท ความจำ และทำให้เกิดภาวะซึมเศร้าได้

เน้นสารอาหารเข้มข้น ทานให้ครบ 5 หมู่ ลดหวาน มัน เค็ม และเน้นโปรตีนที่ย่อยง่าย เช่น ปลา ไข่ต้ม ฯลฯ

ผู้ที่มีปัญหาเคี้ยวกลืนยาก - สำลัก

โภชนาการสำหรับผู้ป่วยกลุ่มนี้คือ "ความปลอดภัย"

• ป้องกันการสำลักเข้าปอด: นี่คือความสำคัญสูงสุด หากอาหารเหลวเกินไปหรือชิ้นใหญ่เกินไป เมื่อหลุดลงปอด อาจทำให้ติดเชื้อรุนแรงถึงชีวิตได้

• ป้องกันการขาดน้ำและสารอาหาร: ผู้ป่วยกลุ่มนี้มักจะไม่อยากรับประทานอาหาร เพราะกินลำบาก เจ็บ หรือกลัวสำลัก ทำให้ได้รับสารอาหารไม่เพียงพอ

ต้องปรับ "ความหนืดและเนื้อสัมผัส" ให้เหมาะสมกับความสามารถในการกลืน (เช่น ระดับโยเกิร์ต หรือ ระดับน้ำผึ้ง) เพื่อความปลอดภัยเป็นหลัก